Onder de titel 'Naar een sociaal-individualistisch alternatief' lanceerde de denktank 'Waterland' onlangs een 11 pagina's tellend manifest dat als leidraad zou moeten gaan dienen om de discussie over een vruchtbare progressieve politiek in Nederland opnieuw aan te zwengelen. Terecht concludeert de denktank (waarin onder meer Dick Pels, Paul de Beer, Farhad Golyardi en Menno Hurenkamp) dat Links nauwelijks meer een eigen geluid laat horen en dat het primaat van de politiek ligt bij de (voormalige) Fortuynisten enerzijds en een opvallend zwak opererend kabinet Balkenende II anderszijds. Het sociaal-individualistisch alternatief zou een verzoening moeten zijn tussen het liberale kapitalisme enerzijds en de 'ouderwetse' deugden van het socialisme, zoals daar zijn vrijheid, gelijkheid en solidariteit, anderzins.
Jammer genoeg weten de Waterlanders dat niet erg concreet in te vullen. Velen van ons zijn er vast van overtuigd dat ongebreidelde economische groei uiteindelijk meer problemen oplevert dan het oplost. Dat de privatisering is doorgeslagen is ook geen groot nieuws meer. Het is in het economische deel van het betoog dat het manifest nog het meest overtuigt. Niet bang zijn voor belastingverhogingen. Inkomensongelijkheid bestrijden en waar mogelijk gelijke kansen voor burgers creëren. Het besef dat de bomen niet tot in de hemel groeien is bij de meeste Nederlanders wel doorgedrongen maar het Waterland manifest laat na een concrete invulling te geven aan het Linkse alternatief dat ze zegt na te streven. Dat blijkt nog duidelijker uit de paragraaf over de multiculturele samenleving. Men komt hier niet verder dan de volzin "integratie met behoud van identiteitscrisis", waarmee men wil zeggen dat de bemoeienis van een overheid met migranten zich moet beperken tot het aanreiken van de middelen tot integratie en niet tot verplichte assimilatie, de kant die we nu opgaan. Hoewel ik het niet principieel oneens ben met die stelling is het wel een soort struisvogelpolitiek. De moord op Theo van Gogh werd immers gepleegd door een keurig in Nederland geboren inwoner die alle kansen heeft gekregen die wij allochtonen én autochtonen willen doen toekomen. Het waterland manifest geeft nauwelijks aanknopingspunten hoe we met dit voor Nederland relatief nieuwe probleem om moeten gaan en dat is een gemiste kans.
Hoe dan ook, het feit dat er serieus wordt nagedacht over wat Linkse politiek op de valreep van 2004 zou kunnen zijn stemt hoopvol. Maar het mag wel wat concreter. Voorbeelden? Nou vooruit dan maar. Stop met de verdere privatisering van de zorg. Haal het Openbaar Vervoer terug naar de centrale Overheid en steek daar veel meer geld in. Geen verdere uitbreiding van het Nederlandse wegennet, de Kyoto normen halen we nu immers ook al niet. Stimuleer de kenniseconomie en zorg ervoor dat open source projecten de norm worden in het ICT beleid van de overheid. Schaf de hypotheekrente aftrek af of, op zijn minst, beperk hem grondig. Geen vrijgave van de huren tot er voldoende sociale woningbouw daadwerkelijk voltrokken is. Schaf de vrijheid van onderwijs af, alle onderwijs is Openbaar al het andere doe je maar in je vrije tijd. Als we dan ook nog kunnen erkennen dat de multiculturele samenleving een feit is en daadwerkelijk gestimuleerd dient te worden, bijvoorbeeld door alsnog een generaal pardon voor die 26.000 uitgeprocedeerde asielzoekers te bewerkstelligen, dan kan het nog wel wat worden met Nederland. Links is de laatste jaren bang en laf geworden en daar moet heel nodig een eind aan komen. Het Waterland manifest is een voorzichtig begin van een mogelijke renaissance, maar wellicht wat al te voorzichtig.
Is de invalshoek van een dergelijke manifest niet wat vreemd?
Zou je je niet moeten afvragen hoe je problemen oplost ipv je af te vragen hoe je problemen op linkse wijze oplost?
Is het niet verstandinger te beginnen met ideeën ipv te beginnen met het etiket?
Blokje (URL) - 20 December '04 - 01:22
Helemaal mee eens. Er is geen enkel concreet bewijs dat een linkse cultuur gelukkiger is dan een rechtse en omgekeerd.
Ik persoonlijk krijg de bibbers van blind "linkisme" waar veels teveel Nederlanders zich schuldig aan maken. "Links" valt veel voor te zeggen, maar het gros (en dan bedoel ik de meesten) van de mensen is uit het oog verloren waarom het voor velen een goed idee leek (en ook was en vaak nog steeds is). Hiermee maken ze zich dus even vuil als de blinde Fortuynisten, als je het mij vraagt, en is dus precies wat laatsgenoemden bedoelen met de "linkse kerk".
Overigens ben ik het met de meeste voorbeelden die Ron opnoemt wel eens, maar wat ie over de hypotheekrenteaftrek zegt is niet wijs. Die moet je niet afschaffen, die moet je bevriezen (bijv door de aftrek achter te laten blijven bij de inflatie). Op die manier geef je mensen in ieder geval de tijd om hun huishouden (zeg maar) aan te passen. Nederland kent geen spaarcultuur zoals in kapitalistische samenlevingen, dus een huis kopen middels een hypotheek zal altijd de norm blijven.
My two cents
Patat - 20 December '04 - 09:08
Ik zie mijzelf als redelijk links, hoewel ik voor privatisering van (gedeeltes van) de zorg ben. In het verleden is namelijk gebleken dat de zorg erg inefficient werkt. Ik zie niet in hoe een staat daar verbetering in zou moeten aanbrengen. Soms is het bedrijfsleven wel ergens goed voor en dit lijkt me één van de gevallen.
Spuyt12 () (URL) - 22 December '04 - 14:25
